يکشنبه 27 اسفند 1391

 

ناتواني ما در نوسازي سنت
 
عباس عبدي

آنچه مي‌خواهم به بهانه عيد نوروز بنويسم، در حد يك ايده خام است و خودم هم نگاه روشني به ابعاد آن ندارم ولي گمان مي‌كنم طرح آن خالي از فايده نيست. برخي از سنت‌هاي اجتماعي به دلايل متعددي يا از ميان مي‌روند يا آنكه محتواي آن دچار تغييراتي مي‌شود و حتي ممكن است شكل و قالب آن نيز با دگرديسي مواجه شود. مواردي از سنت‌هاي از ميان رفته يا تضعيف شده، را در مراسم ازدواج مي‌توان ديد. يا مراسمي همچون ختنه‌سوران كه تقريبا از ميان رفته است. گمان مي‌كنم كه آيين و رسوم و حتي حقوق ازدواج نيز به سرعت در حال تغيير باشند و اگر حقوق برابر مرد و زن در جامعه ساري و جاري شود، بالطبع با تغيير مواردي همچون شيوه خواستگاري، مهريه و... نيز همراه خواهد شد. ولي تطبيق دادن سنت‌ها با نيازها و شرايط روز، يكي از توانايي‌هايي است كه از داشتن آن نبايد غافل بود. در واقع كنار زدن همه سنت‌ها، چندان كار عاقلانه‌يي نيست، زيرا اينها سرمايه‌يي است كه در بطن تاريخ يك جامعه شكل گرفته است، از سوي ديگر تن دادن به همه اين سنت‌ها هم نه مفيد است و نه حتي امكان‌پذير. بنابراين بهترين راهي كه مي‌ماند، ايجاد تحول و تغييرات در برخي از اين سنت‌هاست به نحوي كه از يك سو ارزش اجتماعي و تاريخي آن حفظ شود و جامعه با گذشته خويش نوعي پيوستگي را احساس كند و از سوي ديگر مضامين غيرمرتبط با شرايط روز را از سنت‌ها زدوده و به‌جاي آن مضامين روز و مورد نياز جامعه را به آن تزريق كرد. براي نمونه مي‌توان به ساختمان‌هايي در اروپا اشاره كرد كه بعضي از آنها در 300 يا 400 سال پيش ساخته شده و نماي بيروني آن كماكان ثابت است ولي درون ساختمان، متناسب با نيازهاي زندگي جديد نوسازي شده است. ولي ما در ايران يا ساختمان را ويران مي‌كنيم يا داخل آن را همان‌گونه كه هست استفاده مي‌كنيم. آنچه به عنوان يك ايده در ذهنم وجود دارد، ضعف ما در انجام اين تحول در سنت‌هاي اجتماعي است. اجازه دهيد مثالي بزنم. خاطره چهارشنبه سوري و سيزده بدر براي نسل من (حداقل خودم) تا اوايل دهه پنجاه، شيرين و به يادماندني بود. ولي اكنون حداقل چهارشنبه سوري به كابوسي تبديل شده است كه فقط انتظار آن را مي‌كشم كه شب موعود زودتر به سرآيد و خدا نكند كه مراسم قاشق‌زني هم باشد كه خوشبختانه اكنون اين يكي نيست، البته درباره سيزده بدر قضيه تا حدي متفاوت است، هرچند حس و حال قديم را ندارد. چرا چنين شده؟ هركدام از اين سنت‌ها و مراسم به دليل خاصي با افول مواجه شده‌اند.

كه از شرح جزييات اين ادعا مي‌گذرم، برخي از آنها مثل ختنه‌سوران به دليل شيوه انجام و فضاي فرهنگي موجود و سني كه كودك در آن ختنه مي‌شود (آن هم در بيمارستان) بلاموضوع شده است، برخي مثل چهارشنبه سوري به دليل حساسيت‌هاي حكومتي و نيز تغييرات شيوه شهرنشيني و... با مشكل مواجه شده است، برخي مثل سيزده بدر به دليل كمبود جا نسبت به رشد جمعيت و نيز مسائل زيست‌محيطي و آلودگي‌هاي مرسوم با سوال مواجه شده‌اند، ولي در اين ميان وضع عيد نوروز تا حدودي متفاوت است. گرچه از رنگ و لعاب گذشته آن كاسته شده ولي همچنان برقرار است. البته از چند جهت، تضعيف محتواي آن نسبت به پيش ديده مي‌شود. دليل اصلي اين تضعيف توسعه اقتصادي و اجتماعي است. پيشرفت اقتصادي و بزرگ شدن شهرها و كاهش روابط فاميلي و خانوادگي و كوچك شدن ابعاد خانواده، جملگي موجب مي‌شود كه اهميت پوشش نو و نيز خوراكي‌هاي عيد و پرداخت و دريافت عيدي و حجم رفت و آمدهاي خانوادگي در عيد نسبت به گذشته كمتر شود. براي مثال به خوبي به ياد دارم كه روز اول عيد بچه‌هاي محل لباس‌هاي نوي خود را مي‌پوشيدند و در كوچه و خيابان حاضر مي‌شدند و اين روز حال و هواي بسيار خاصي براي افراد داشت. خوراكي‌هاي عيد از جمله آجيل يا ميوه و شيريني براي بسياري از افراد اهميت داشت، زيرا اين موارد به‌طور معمول در عيد قابل دسترسي بود. دريافت عيدي هم همين‌طور و از همه مهم‌تر حجم بالاي رفت و آمدهاي عيد بود كه به دليل گستردگي ابعاد خانوار تا روز هفتم و هشتم و حتي تا روز آخر هم اين رفت‌و‌‌آمدها ادامه داشت. رفتن خانه عمو و عمه و خاله و دايي (كه معمولا متعدد هم بودند) و خانه فرزندان آنها و... سياهه بلندبالايي را تشكيل مي‌داد. ولي امروز هيچ‌كدام از اين موارد واجد اهميت نيست. براي بسياري از مردم، لباس نو موضوعيت خاصي ندارد، زيرا لباس آنان به‌طور معمول در طول سال و به تناسب نو مي‌شود. خوراكي عيد هم به دليل دسترسي‌هاي عادي در طول سال فاقد اهميت گذشته شده، ولي مهم‌تر از اين دو موضوع، كوچك شدن ابعاد خانواده و كاهش و كم‌اهميت شدن روابط خانوادگي و ديد و بازديدهاي گذشته است، بدون ترديد در نسل بعد تعداد خواهر و برادر و عمه و عمو و... بسيار كمتر شده و رابطه با آنها كم اهميت‌تر از حال نيز خواهد شد. هرچند تا حدودي روابط دوستانه جانشين آن شده است، ولي به نظر مي‌رسد (حداقل من اين‌طور حس مي‌كنم) كه روابط خانوادگي فاقد گستره و شور و هيجان گذشته است، شايد تصور كنيم چون بزرگسال شده‌ايم آن لذت سابق را درك نمي‌كنيم، ولي واقعيت اين است كه در فرزندان هم وجود چنان شور و شوقي را از آمدن عيد حس نمي‌كنم. بقاي سنت عيد نوروز بيشتر ناشي از تعطيلي دوهفته‌يي و حتي سه‌هفته‌يي آن است، در حالي كه وجود اين سنت در قديم هيچ ربطي به تعطيلي نداشت، چون در قديم اصولا تعطيلي وجود نداشت! به ويژه در روستاها؛ و اگر امروز تعطيلي عيد برداشته شود، به احتمال فراوان از رنگ و بوي آن هم كاسته خواهد شد. از همه اينها مي‌خواهم نتيجه بگيرم كه شايد جامعه ما از حيث نوسازي مراسم سنتي خود و مضمون‌بخشي جديد به آن عاجز است و دير يا زود اين سنت‌ها به محاق خواهد رفت و اين به معناي گسست از گذشته است، كه در همه زمينه‌ها از جمله معماري شهري هم ديده مي‌شود. شايد وجود مرجعي كه درباره اين موضوع به انديشيدن مشغول يا ايده‌ها و طرح‌هاي جديد را پذيرا باشد، بيش از هميشه ضروري است، هرچند مسائلي كه پس از انقلاب به وجود آمده و حساسيت‌هايي كه فعلا وجود دارد، مانع از شكل‌گيري چنين فرآيندي است.

اعتماد ،26 اسفند 

مطالب مرتبط


  • عکس های خبرگزاری مهر از مراسم سنتی عروسی ترکمن ها
  • عباس درویش توانگر معاون خبرگزاری تسنیم آزاد شد
  • عباس عبدی و سلیمی نمین هم مناظره کردند ,عبدی اشتباهات اصلاح طلبان را برشمرد !
  • امام جمعه بندرعباس احمدی نژاد را فریبکار و توطئه گر خواند
  • ماجرای طبس: طوفان شن، بمباران شوروی یا نظریه حسن عباسی؟
  • عباس عبدی :من مخالف افشاگري نيستم!اگر احمدی نژاد درست گفته، بايد پيگيري كنند!
  • امتیاز بدهید :
    | امتیاز : 4
    موضوع : فرهنگی ,جامعه, | بازدید : 248
    برچسب ها : نوروز ,سنت ,
    ارسال شده توسط سردبیر نیک نیوز در ساعت 4:44 |

    درباره ما
    خوانندگان معظم وبلاگ خبری نیک نیوز ،لطفا از یاداشت ها و نقطه نظرات و انتقادات خود دریغ نفرمایید . ************************************************** سایت خبری مستقل «نیک نیوز » به آدرس NEWSNIC.IR افتتاح گردید . نیک نیوز از مقالات و نقطه نظرات بینندگان و همچنین کمک های مادی و معنوی اقشار مختلف جامعه استقبال می نماید . ************************** ************************** ایمیل سردبیر : nick@niloblog.com جهت تماس و ارسال مقالات ************************************** عید نوروز بر همگان مبارک با آرزوی سالی خوش برای همه ایرانیان و فارسی زبانان گیتی
    منوی اصلی
    موضوعات مطالب
    آرشیو مطالب
    خبرنامه
    لطفا یک ایمیل معتبر وارد کنید
    نام :
    نام کاربردي :
    رمز عبور :
    تکرار رمز عبور :
    ايميل :
    بازيابي رمز عبور

    نام کاربردي :
    رمز عبور :
    نظرسنجی
    کرسی ریاست جمهوری یازدهم به چه کسی می رسد ؟
    آمار و امكانات
    آنلاین : 0
    بازدید امروز : 32
    بازدید دیروز : 1
    بازدید هفته گذشته : 32
    بازدید ماه گذشته : 244
    بازدید سال گذشته : 662
    کل بازدید : 1773 ورودی گوگل امروز : 0 نفر
    ورودی گوگل کل : 11 نفر
    لینك دوستان
    آخرین مطالب ارسالی
    روز معلم بر همه آموزگاران و فرهیختگان فرهتگی مبارک باد !
    نیک نیوز :: آگاهی و آگاهی آفرینی مشکلات را حل می کند؟
    بیش از یک میلیارد پیامک نوروزی ازشبکه ایرانسل ارسال شد
    بال جیرجیرک، باکتری‌ها را قطعه‌قطعه می‌کند!
    قدیمی‌ترین مسجد ایران
    انتقاد شدید ملک عبدالله از مرسی و اردوغان در گفتگو با یک نشریه آمریکایی
    سردار نقدی فرمانده بسیج : هنوز موفق به پاک سازی علوم انسانی نشده ایم!
    مقاله ای از جمیله کدیور نماینده سابق مجلس در باره کاربرد واژه «بهار» توسط دولت
    امیر هوشنگ کاووسی منتقد و کارگردان سینمای ایران در گذشت
    آیا مه آفرید خسروی قربانی بود؟
    چهار گوشه کشور چی می خورند ؟ !
    عکس های خبرگزاری مهر از مراسم سنتی عروسی ترکمن ها
    ناجا آمار تلفات جانی سفرهای نوروزی از 24 اسفند تا کنون را اعلام کرد : 74 نفر
    اشتون:امیدواریم ایران با پاسخ مثبت به پیشنهادها در مذاکرات آلماتی شرکت کند!
    غرویان:حضور خاتمی در انتخابات 92 باعث حماسه سیاسی است!
    تصاویر دیدنی/ برگزیدگان جایزه بین‌المللی عکاسی از باغ
    ماموریت احمد شهید تمدید شد!
    در هنگام تحویل سال نو دختران میرحسین موسوی با والدین خویش دیدار کردند !
    پاپ فرانسیس اول خواستار گفتگو با مسلمانان شد!
    احمد خاتمی : سران قوا حق حمایت از هیچ کاندیدایی را ندارند!
    آیا احمدی نژاد با عزل کامران دانشجو از وزارت علوم کابینه را از اعتبار ساقط می کند ؟
    بازتاب : آقای احمدی نژاد، 20 از 32 کمتر است باور کنید!
    رفسنجانی:پیش بینی های نامه به رهبری از سوی جریان انحرافی درحال وقوع است
    اطلاعاتی در مورد ویتامین D و مشکلات ناشی از کمبود آن
    تصویر نوروزی روزنامه ابتکار شماره آخر اسفند
    مراکز فروش کالا در تهران
    تصاویر جالب/ تحویل سال در آسایشگاه کهریزک
    lمرضیه وحید دستجردی وزیر سابق بهداشت و درمان : خبر بركناری‌ام را پیامكی فهمیدم!
    حسن روحانی: برای نامزدی در انتخابات به شدت تحت فشارم
    یک هنرمند نقاش در شب سال نو درگذشت
    پیام نوروزی رهبری : سال حماسه سیاسی ,حماسه اقتصادی
    آخرین پیام نوروزی احمدی نژا د :
    آغاز سال 1392 و نوروز باستانی خجسته باد
    آغاز فعالیت های رسمی پاپ جدید فرانسیس اول با حضور طرفدارانش
    رئیس شورای المپیک آسیا سال نو را به مردم ورزشدوست ایران تبریک گفت
    رئیس بانک مرکزی: سال ۹۱ دشوارترین سال اقتصادی بود!
    فائزه هاشمی شب سال نو از اوین به خانه بازگشت !
    واکنش پلیس به چهارشنبه سوری : آرام بود ؛از مردم تشکر می کنیم !
    تاثیر یک سانحه تصادف منجر به فساد بر روی روابط دیپلماتیک ایران و عربستان !
    سری نوروز 92 کلاه قرمزی با انتقاد از شرایط اجتماعی بر روی آنتن رفت
    بان کی مون دبیر کل سازمان ملل رسیدن عید نوروز را شادباش گفت !
    بازار داغ صرافی و طلا در روز تعطیل !
    درس جدید «دانش خانواده و جمعیت» در مراکز آموزش عالی جانشین درس تنظیم خانواده شد!
    حمله اراذل و اوباش به حمید فرخ نژاد بازیگر سینما !
    متهمان پرونده آریا مشمول عفو رهبری نشدند!
    صفحه اول روزنامه خورشید ,ارگان سازمان تامین اجتماعی در شماره آخر سال 1391
    انتشار برنامه انتخاباتی اصلاح طلبان با امضای سید محمد خاتمی
    احمدی نژاد:کسی حق ندارد با حذف رقبا، حق انتخابات را از ملت بگیرد
    تبلیغات زودهنگام فضای مجازی یک داوطلب گمنام نامزدی انتخابات ریاست جمهوری
    پیام نوروزی اوباما:میخواهم با مردم و رهبران ایران گفتگو کنم!
    واکنش بازتاب به مصاحبه بی بی سی با بابک زنجانی : این یک رپرتاژ است !
    برنامه انتخاباتی خاتمی با شعار "دولت امید ، اعتماد، ثبات " امروز منتشر می شود
    کاندیداتوری عارف در انتخابات قطعی شد
    برنامه انتخاباتی خاتمی با شعار "دولت امید ، اعتماد، ثبات " امروز منتشر می شود!
    احمدی نژاد خطاب به وزیر علوم:روسای دانشگاه های تهران وتربیت مدرس راعزل کنید
    امام جمعه اصفهان: احمدی نژاد هزینه به کشور تحمیل می کند/ باید فکری کرد
    دعوت شورای هماهنگی جبهه اصلاحات از خاتمی برای حضور در انتخابات!
    نامه رئیس دیوان عدالت اداری درمورد سعید مرتضوی
    در آخرین جلسه دولت در سال 91 احمدی نژاد از همکارانش حلالیت طلبید !
    هاشمی‌رفسنجانی: راهکارم همان راه سازندگی است!
    در نقاط مختلف دنیا صبحانه چه می خورند ؟
    قیمت روز خودرو – ۲۷ اسفند
    شارژ نوروزی کارت های سوخت 110 لیتر بنرین از ابتدای فروردین ماه
    احمدی نژاد برای پاپ فرانسیس اول پیام تبریک ارسال کرد
    خبر ویژه کیهان : هاشمی رفسنجانی گفته توان جسمی برای رئیس جمهوری ندارم!
    دادستان تهران : 18 نفر به اتهام شرکت در ترور متخصصان هسته ای دستگیر شدند
    با تصويب مجلس و تاييد شوراي نگهبان : 170 ميليارد تومان هزينه انتخابات 92
    محسن هاشمي رفسنجاني پدرم در انتخابات پیش رو كانديدا نمي شود
    تصمیم خاص فائزه هاشمی، تحویل سال در اوین!
    بابک زنجانی با بی بی سی مصاحبه کرد : فاضل لاریجانی از من درخواستی نداشت!
    کاهش جزئی قيمت سکه، طلا و ارز در بازار
    حمله به علی دایی ؛واکنش دایی :حمله سارقان برنامه ریزی شده بود!
    مطهری: اقدام کمیته فیلترینگ در مسدود کردن سایت‌های خبری غیرقانونی است!
    دادستانی: همه خبرنگاران بازداشتی آزاد شده‌اند
    پورمحمدی : مجلس به مسئولی که قانون را قبول ندارد (احمدی نژاد ؟) رحم نکند!
    اعتراض مشایی و احمدی‌نژاد به احکام مداحان تهرانی
    فلاحیان : هیچ کس حتی احمدی نژاد قادر نیست اسناد را از وزارت اطلاعات خارج کند !
    مشایی : شورای عالی ایرانیان خارج از کشور بدون بودجه به کار خویش ادامه می دهد !
    رای اعتماد شکننده مجلس به وزیر بهداشت و درمان : طریقت منفرد وزیر شد !
    حامیان هتک حرمت سید حسن خمینی چه کسانی بودند؟ + سند
    سرنوشت دومين وزير بهداشت دولت دهم امروز تعيين مي‌شود
    سرنوشت دومين وزير بهداشت دولت دهم امروز تعيين مي‌شود
    فردا نشست كارشناسي ايران و گروه 1+5 برگزار مي‌شود
    احمدی نژاد : دین ما مسلمانان یکی است ,شیعه و سنی ندارد !
    ناتواني ما در نوسازي سنت ؛ عباس عبدي
    بازداشت حسین لقمانیان نماینده اسبق همدان، وسط راه دیدار با خاتمی
    100 نقطه‎ ایران که قبل از مرگ باید دید!
    مژده محمد رضا خاتمی : اصلاح طلبان به اجماع رسیده اند !
    وکیل فائزه هاشمی: فائزه هاشمی شب عید نوروز با اتمام محکومیت در خانه اش می باشد
    واردات شگفت اگیز سال 1391 به کشور : مارمولک ،کراوات ،کلاه گیس ،عصا و .....
    گفتگوی چالشی محمد جواد حق شناس با روزنامه بهار: باید اصلاحگران دریاچه عمیق بشوند!
    نقویان : بخاطر اظهارات انتقادی ام با شکایت وزارت نفت به دادگاه روحانیت احضار شدم!
    شرکت تویوتای ژاپن یک خودروی کوچک الکتریکی برای تردد درون شهری ارائه کرد : I-ROAD
    معاون پارلمانی احمدی نژاد از عصر ایران ,انتخاب و مردم سالاری شکایت کرد !
    جواد اطاعت نماینده اسبق شیراز : خاتمی با من تماس گرفت و گفت : در انتخابات نامزد بشو!
    ترور نافرجام کیم جونگ اون رهبر کمونیست کره شمالی
    lمشایی :مسئولینی که کارهای خود را بدرستی انجام نمی‌دهند از احمدی نژاد می ترسند!
    طراح قالب

    Powered By MZN